Tabletka „dzień po” – kiedy zażyć? Czy to naprawdę „dzień po”?

Dodano: 26.08.2022

Autor:

Czas czytania: 5 min.
0
(0)

Awaryjną pigułkę antykoncepcyjną przyjmuje się w celu ochrony przed ciążą, jeśli kobieta odbyła niedawno stosunek seksualny z wykorzystaniem wątpliwej skuteczności metody antykoncepcyjnej bądź uprawiała seks bez zabezpieczenia. Dla skuteczności działania leki z tej grupy wymagają dokładnego przestrzegania zaleceń producenta. Nie jest bez znaczenia między innymi to, kiedy przez pacjentkę zostanie połknięta tabletka „dzień po”. Kiedy zażyć ją najlepiej, aby z wysokim prawdopodobieństwem zabezpieczyć się przed ciążą? Czy „dzień po” to faktycznie „dzień po”? Informacje na ten temat zgromadziliśmy w poniższym artykule.

e-Recepta w 5 minut? Zamów teraz! ➡️

Tabletki awaryjne w Polsce – jakie są dostępne?

Kobieta dojrzała płciowo, która jest aktywna seksualnie, a nie planuje powiększania rodziny, powinna w prawidłowy sposób zabezpieczać się przed ewentualnością zajścia w ciążę. Istnieje wiele godnych zainteresowania metod antykoncepcyjnych, w tym zarówno te hormonalne, jak i mechaniczne. Bywają jednak sytuacje, gdy nawet najlepsza metoda zabezpieczenia przed ciążą zawiedzie. Wystarczy pęknięta prezerwatywa, pominięta tabletka antykoncepcyjna, odklejony plaster antykoncepcyjny, czy też inny przypadek, gdy działanie stosowanej antykoncepcji może nie spełnić swojej roli. W tej sytuacji sprawdzić się może tabletka awaryjna po stosunku. Tabletki „dzień po” to środki hormonalne, które przyjmuje się już po współżyciu, gdy kobieta obawia się, że istnieje duże ryzyko ciąży. Nie tylko po seksie z zabezpieczeniem wadliwym może być przyjęta tabletka „po”. Kiedy zażyć ją oprócz tego? Może sprawdzić się też po współżyciu bez zabezpieczenia, przy czym nie należy jej traktować jako podstawowej metody antykoncepcyjnej, a raczej jako dodatkowe wsparcie w sporadycznie występujących sytuacjach awaryjnych.

W Polsce dostępne są dwa rodzaje pigułek „dzień po”. Pierwszym z nich jest tabletka ellaOne, której składnikiem czynnym jest octan uliprystalu. Drugą tabletką „po” dostępną na polskim rynku jest tabletka Escapelle, której składnikiem czynnym jest lewonorgestrel. Wymienione pigułki „po” różnią się mechanizmami działania, przeciwwskazaniami, skutkami ubocznymi, a także środkami ostrożności i innymi czynnikami. Każdy z tych typów awaryjnej antykoncepcji hormonalnej nie może jednak być kupiony w aptece, jeśli kobieta nie posiada wystawionej przez lekarza recepty. Konsultacja z lekarzem jest niezbędna, aby pacjentce została przepisana pigułka „po”. Konsultacje jednak nie muszą odbywać się u ginekologa i nie muszą nawet odbywać się stacjonarnie. W czasie konsultacji online tabletka dzień po również może być pacjentce przepisana. Lekarz wcześniej sprawdzi w wywiadzie medycznym czy istnieją przeciwwskazania, by kobieta mogła antykoncepcję przyjmować, a jeśli nie będzie mieć wątpliwości, recepta zostanie wystawiona niezwłocznie.

Pigułka „po stosunku” – jak działa?

Antykoncepcja awaryjna może być przyjęta w dowolnym dniu cyklu. Tabletkę przyjmuje się w celu uniknięcia zapłodnienia, czyli w konsekwencji, aby ciąża po ryzykownym współżyciu nie miała miejsca. Jest to metoda bezpieczna, o ile preparat stosowany jest rozważnie i wyłącznie w sytuacjach sporadycznych. Podstawowym zadaniem, jakie ma spełnić lek jest to, aby owulacja nie wystąpiła w zakładanym czasie. Jak działa pigułka „po” stosunku? Jej zadaniem jest opóźnianie lub hamowanie owulacji. Jeśli komórka jajowa nie będzie uwolniona na czas, plemniki, które znalazły się w drogach rodnych kobiety, nie będą mogły jej przed obumarciem zapłodnić. Sam mechanizm wspomnianego działania nieco inaczej wygląda przy ellaOne i Escapelle, ale jego efekt jest w tym przypadku podobny. Dodatkowo Escapelle działa również na endometrium macicy, wywołując takie zmiany, by plemnikom trudniej było dotrzeć do uwolnionej ewentualnie komórki jajowej oraz aby implantacja była utrudniona.

Żadna z tabletek „dzień po” nie działa natomiast, gdy dojdzie już do zagnieżdżenia zarodka w macicy. Nie są to bowiem tabletki wczesnoporonne, a typ zabezpieczenia antykoncepcyjnego, czyli takiego, który do ciąży ma nie dopuścić, a nie ją przerywać. W przypadku kobiet, które zdecydują się przyjąć awaryjną tabletkę, nie wiedząc jeszcze, że już są w ciąży, po zażyciu pigułki nie dojdzie to terminacji ciąży.

Jak stosować tabletkę „dzień po”?

By uniknąć zajścia w ciążę, niekiedy ostatnią deską ratunku okazuje się tabletka „po”. Jak stosować ją prawidłowo, aby nie musieć obawiać się o jej wpływ na organizm? Podstawową zasadą jest odpowiedzialne podejście do stosowania antykoncepcji awaryjnej. Tą należy przyjmować możliwie najrzadziej i nie częściej niż raz na cykl. Pigułek nie powinno się łączyć nawzajem, co oznacza, że nie wolno przyjmować jednocześnie ellaOne i Escapelle, gdyż nie zwiększy to skuteczności ochrony przed ciążą, a może zadziałać wręcz odwrotnie. Ważne też, aby kobieta wcześniej w wywiadzie medycznym poinformowała lekarza o swoich ewentualnych uczuleniach, chorobach, czy też lekach, które przyjmuje bądź przyjmowała do 4 tygodni wstecz, gdyż nie w każdym przypadku możliwe będzie otrzymanie recepty na dany środek.

Kiedy zażyć tabletkę „dzień po”, żeby zadziałała najlepiej?

Nie jest bez znaczenia, w jakim momencie zostanie połknięta tabletka „dzień po”. Kiedy zażyć ją najlepiej, aby w największym stopniu zabezpieczała pacjentkę przed zajściem w ciążę? Zaleca się zastosować pigułkę najszybciej jak to możliwe. W przypadku hormonalnych leków awaryjnych czas, który upływa od współżycia, działa na niekorzyść pacjentki nieplanującej powiększania rodziny. Nie ma co zwlekać z połknięciem pigułki „po”, gdyż wraz z upływem czasu szansa na jej pożądane działanie maleje. Wiąże się to z faktem, że podstawą działania obu pigułek „po” jest hamowanie owulacji. Jeśli dojdzie do owulacji, zanim tabletka „po” będzie przyjęta, ellaOne nie spełni już swojego działania. Escapelle ma co prawda w tym przypadku działanie dodatkowe związane ze zmianami w endometrium macicy, ale i w jej przypadku najlepiej przyjąć pigułkę w maksymalnie krótkim czasie od współżycia.

Sprawę nieco utrudnia w tej sytuacji fakt, że idąc do apteki, należy posiadać receptę. Próby rejestracji u lekarza, dojazd do przychodni i kolejki znacznie wydłużają niekiedy procedurę, co w niektórych przypadkach może mieć kluczowe znaczenie odnośnie tego, czy pigułka zadziała, czy też nie. Jeśli pacjentka ma utrudniony dostęp do lekarza przyjmującego stacjonarnie, warto rozważyć konsultację online, gdyż ta nie wymaga wcześniejszej rejestracji wizyty, a nawet wychodzenia z domu. Odbywa się od ręki i pozwala uzyskać e-receptę zaledwie w kilka minut od zgłoszenia, gdy tylko lekarz zweryfikuje w wywiadzie medycznym brak przeciwwskazań do stosowania tej metody.

Tabletki „jeden dzień po”? Nazwa a rzeczywistość

Zwykło się antykoncepcję awaryjną określać mianem tabletki „jeden dzień po”. Nazwa ta nie do końca pokazuje rzeczywistość, chociaż też nie wzięła się znikąd. Jak wcześniej wspominano, możliwie najszybciej powinna być połknięta przez kobietę tabletka „dzień po”. Kiedy zażyć ją powinna zatem pacjentka zgodnie z danymi w ulotce? Na zażycie ellaOne kobieta ma 120 godzin od współżycia. Na połknięcie Escapelle kobieta ma natomiast 72 godziny od stosunku. Skąd zatem nazwa: tabletka „dzień po”? Ile godzin ma doba każdy wie, natomiast z pewnością nie jest to 120 czy 72. Nazwa „dzień po” wzięła się stąd, że chociaż dopuszczalny czas na przyjęcie pigułek „po” jest dłuższy i wynosi odpowiednio 120 godzin dla ellaOne i 72 godziny dla Escapelle, to nie ma co zwlekać do ostatniej chwili. EllaOne najlepiej połknąć w pierwsze 24 godziny od ryzykownego stosunku, a tabletkę Escapelle najlepiej połknąć w pierwsze 12 godzin od stosunku.

Skuteczność działania różnych tabletek „dzień po”

Stosowana prawidłowo tabletka „dzień po” skuteczność antykoncepcyjną posiada wysoką, jednak nie jest ona 100%. Oznacza to, że niewielki odsetek kobiet zajdzie w ciążę, mimo tego, że przyjmie na czas ellaOne czy Escapelle. W tym miejscu trzeba podkreślić, że niektóre skutki uboczne tabletek „dzień po” do złudzenia przypominają objawy wczesnej ciąży. Jeśli zatem u kobiety krwawienie miesiączkowe opóźni się, a do tego pojawią się inne dolegliwości, w tym nudności i wymioty, zmęczenie, tkliwość piersi czy bóle podbrzusza, powinna dla pewności wykonać test ciążowy oraz skonsultować się ze swoim lekarzem.

Tabletka „po” – jak długo działa?

Gdy w grę wchodzi tabletka „dzień po”, kiedy zażyć to nie jedyna kwestia, która powinna interesować pacjentkę. Bardzo ważne jest również to, jak długo działa tabletka „po”. Dlaczego? Ponieważ w ulotce leków wyraźnie zaznaczono, że pigułka „dzień po” nie będzie chronić pacjentki przed zajściem w ciążę w przypadku kolejnych stosunków, do których dojdzie już po jej połknięciu. Pigułki „po” jednocześnie nie można przyjmować więcej niż raz na cykl (a najlepiej znacznie rzadziej). Jeśli zatem kobieta odbędzie ryzykowny stosunek seksualny, po którym weźmie pigułkę „po”, a następnie znów będzie współżyć nieodpowiedzialnie (bez zabezpieczenia bądź z zabezpieczeniem o wątpliwej jakości), może zajść w ciążę.

Jak najszybciej dostać tabletkę „dzień po”?     

Podstawą skuteczności działania tabletek „dzień po” jest możliwie najszybsze ich połknięcie. Sprawa byłaby nieco łatwiejsza, gdyby kobieta mogła pójść bezpośrednio do apteki po pigułkę i połknąć ją od razu. Niestety, aby móc korzystać z antykoncepcji awaryjnej w naszym kraju, konieczny jest wcześniejszy kontakt z lekarzem, a procedura dostępu do usług medycznych w Polsce nie zawsze jest tak satysfakcjonująca, jak oczekiwaliby tego pacjenci. Niejednokrotnie na wizytę trzeba oczekiwać długo (o ile w ogóle pacjent dodzwoni się do rejestracji), poza tym pozostają jeszcze kolejki w przychodni. Wyczekana wizyta u lekarza też jeszcze sprawy nie załatwia, gdyż lekarz może odmówić wypisania e-recepty, powołując się na klauzulę sumienia i odsyłając pacjentkę do innego lekarza. To znów zajmuje czas, który w tym przypadku jest bardzo cenny. Wiemy jednak, że najszybciej powinna być połknięta tabletka „dzień po”. Jak dostać zatem ją najszybciej? Rozważyć można konsultację online – pozwala ona uzyskać e-receptę w kilka minut.

Oceń tekst

Średnia ocen: 0 / 5. Liczba głosów: 0

Bądź pierwszym, który oceni ten tekst!

Podobne wpisy